Ալան Թիւրինկ

Ալան Թիւրինկ; անգլերէն՝ Alan Mathison Turing
Ծննդեան անուն	անգլերէն՝ Alan Mathison Turing
Ծնած է	23 Յունիս 1912[…]
Ծննդավայր	Մեյդա Վեյլ, Ուեսթմինսթըր, Մեծ Լոնտոն, Լոնտոն, Անգլիա, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Մահացած է	7 Յունիս 1954[…] (41 տարեկանին)
Մահուան վայր	Ուիլմսլոու, Արևելյան Չեշիր, Չեշիր, Անգլիա, Միացեալ Թագաւորութիւն
Քաղաքացիութիւն	Միացեալ Թագաւորութիւն
Մայրենի լեզու	անգլերէն
Կրօնք	Աթէիզմ
Ուսումնավայր	Թագավորական քոլեջ, Քեմբրիջ?, Փրինսթընի Համալսարան, Շերբորն դպրոց? և Hazlehurst Community Primary School?
Ազդուած է	Max Newman?
Երկեր/Գլխաւոր գործ	On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem?, Computing Machinery and Intelligence?, Intelligent Machinery?, halting problem?, Թյուրինգի մեքենա?, Թյուրինգի թեստ?, Turing completeness?, Church–Turing thesis?, universal Turing machine?, Symmetric Turing machine?, non-deterministic Turing machine?, Bombe?, probabilistic Turing machine?, Turing degree? և Q133854517?
Մասնագիտութիւն	համակարգչային գիտնական և գաղտնագիր
Աշխատավայր	Մանչեսթերի Վիկտորիայի համալսարան?, Կառավարական կապի կենտրոն?, Քեմպրիճի Համալսարան և Մեծ Բրիտանիայի ֆիզիկայի ազգային լաբորատորիա?
Անդամութիւն	Լոնտոնի թագաւորական ընկերութիւն
Ծնողներ	հայր՝ Հուլիոս Մետիսոն Թյուրինգ?, մայր՝ Էթել Սառա Սթոնի?
Կայքէջ	turingarchive.org(անգլերէն)
	Ստորագրութիւն;

Ալան Մատիսըն Թիւրինկ (23 Յունիս 1912(1912-06-23)^[1]^[2]^[3]^[…], Մեյդա Վեյլ, Ուեսթմինսթըր, Մեծ Լոնտոն, Լոնտոն, Անգլիա, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն^[4] - 7 Յունիս 1954(1954-06-07)^[1]^[2]^[3]^[…], Ուիլմսլոու, Արևելյան Չեշիր, Չեշիր, Անգլիա, Միացեալ Թագաւորութիւն^[1]), անգլիացի թուաբանագէտ, համակարգիչի գիտնական, տրամաբան, գաղտնաբառաբան, փիլիսոփայ եւ տեսական կենսաբան։

Ան մեծ ազդեցութիւն ունեցած է տեսական համակարգիչի գիտութեան զարգացման մէջ: Ան կը նկատուի տեսական համակարգչային գիտութեան հայրը^[7]։

Կենսագրութիւն

Թիւրինկ ծնած է Լոնտոն եւ մեծցած հարաւային Անգլիոյ մէջ։

1938-ին դոկտորական աստիճան ստացած է Պրինսթըն համալսարանէն։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, ան աշխատած է Բրիտանիոյ գաղտնաբառերու կեդրոն «Bletchley Park»ին մէջ, ղեկավարած է «Hut 8» բաժինը, որ զբաղած էր Գերմանիոյ նաւագնացութեան գաղտնաբառի վերծանմամբ։ Անոր հնարքները, «bomba» ձեւի բարելաւումները, արագացուցած են «Էնիկմա» գաղտնաբառի վերծանումը եւ օգնած դաշնակիցներուն յաղթել Ատլանտեան ճակատամարտին եւ այլ ռազմագործողութիւններու ընթացքին։

Պատերազմէն ետք, Թիւրինկ աշխատած է «National Physical Laboratory»ին մէջ, ուր նախագծած է «Automatic Computing Engine»ը, որ մէկն է առաջին ստորագրուած ծրագիրով համակարգիչներու նախագիծերէն։

1948-ին Թիւրինկ միացած է Մանչեսթըրի համալսարանի «Max Newman»ի «Computing Machine Laboratory»ին, ուր նպաստած է Մանչեսթըրի վաղ համակարգիչներու զարգացման եւ հետաքրքրուած է թուաբանական կենսաբանութեամբ։

1952-ին Թիւրինկ դատապարտուած է իր համասեռամոլական վարքին համար։

Մահացած է 7 Յունիս 1954-ին՝ թունաւորուելով։

Թիւրինկ մեծ ժառանգութիւն ձգած է թուաբանութեան եւ համակարգչային գիտութեան մէջ։

2019-ին BBC-ն Թիւրինկը կ'ընտրէ Ի. դարու ամէնէն մեծ գիտնականը^[8]։

Ծանօթագրութիւններ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Hodges A. (unspecified title) — Unwin Paperbacks, 1985. — ISBN 978-0-04-510060-6
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q450154'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20895922'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20895926'></a>
1 2 3 4 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>
1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
1 2 http://www.telegraph.co.uk/technology/news/9314910/Britain-still-owes-Alan-Turing-a-debt.html
↑ Hodges A. Alan Turing: The Enigma — 1983.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q450154'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34308373'></a>
1 2 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1994.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>
↑ Ալան Մատիսըն Թիւրինկ
↑ Փիլիսոփայ

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q20895922"><i_class="wef_low_priority_links">[[:d:Q450154|Hodges&nbsp;A.]]</i>_''(unspecified_title)''<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q20895926|Unwin_Paperbacks]],_1985._—_ISBN_978-0-04-510060-6</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q450154"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20895922"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q20895926"></a></div>-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Hodges A. (unspecified title) — Unwin Paperbacks, 1985. — ISBN 978-0-04-510060-6
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q450154'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20895922'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q20895926'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3491832_citetype_Q55341040_citetype_Q847959_citetype_Q84863712_citetype_Q24579448_citetype_Q130735522_citetype_Q783794"_data-entity-id="Q37312">[http://www.imdb.com/name/nm6290133/_Person_Profile]_//_Internet_Movie_Database<span_class="wef_low_priority_links">_—_1990.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312"></a></div>-2] 1 2 3 4 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q37312'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524_citetype_Q7094076_citetype_Q27031827_citetype_Q595971"_data-entity-id="Q19938912"><i_class="wef_low_priority_links">[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_data.bnf.fr:_open_data_platform<span_class="wef_low_priority_links">_—_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a></div>-3] 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

[[http://www.telegraph.co.uk/technology/news/9314910/Britain-still-owes-Alan-Turing-a-debt.html_http://www.telegraph.co.uk/technology/news/9314910/Britain-still-owes-Alan-Turing-a-debt.html]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-4] 1 2 http://www.telegraph.co.uk/technology/news/9314910/Britain-still-owes-Alan-Turing-a-debt.html

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q47461344"_data-entity-id="Q34308373"><i_class="wef_low_priority_links">[[:en:Andrew_Hodges|Hodges&nbsp;A.]]</i>_[[:en:Alan_Turing:_The_Enigma|Alan_Turing]]:_The_Enigma<span_class="wef_low_priority_links">_—_1983.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q450154"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34308373"></a></div>-5] Hodges A. Alan Turing: The Enigma — 1983.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q450154'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34308373'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127"_data-entity-id="Q547473">Մակտյուտոր_մաթեմատիկայի_պատմության_արխիվ<span_class="wef_low_priority_links">_—_1994.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473"></a></div>-6] 1 2 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1994.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q547473'></a>

[7] Ալան Մատիսըն Թիւրինկ

[8] Փիլիսոփայ

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]