«Ի ծովէ մինչեւ ի ծով»
.svg)
Ի ծովէ մինչեւ ի ծով[1][2][3][4][5][6] («Ծովէ ծով»), թեւաւոր խօսք՝ (լատիներէն՝ A mari usque ad mare (aː ˈmariː ˈuːskʷɛ ad ˈmarɛ; ֆրանսերէն՝ D'un océan à l'autre; անգլերէն՝ From sea to sea)՝ Քանատայի ազգային նշանաբանն է։ Ասիկա առնուած է Աստուածաշունչին Սաղմոս 72։8-ի Լատիներէն Վուլկաթա թարգմանութենէն:
Պատմութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը].jpg)
Այս արտայայտութիւնը կանուխ գործածողներէն մէկն էր Ճորճ Մոնրօ Կրանթը (George Monro Grant), որ գրած էր «Ովկիանոսէ Ովկիանոս» (Ocean to Ocean) անունով գիրք մը Քանատայի աշխարհագրական տարածքին մասին[7]: Ան Սանտֆորտ Ֆլեմինկի քարտուղարն էր ու երիցական պաշտօնեայ մը, որ այս խօսքը իր քարոզներուն մէջ կը գործածէր։ Իր ծոռը՝ Մայքըլ Իկնաթիեֆը (Michael Ignatieff) կը թելադրէ, թէ Կրանթ այս արտայայտութիւնը գործածած է ազգաշինութեան ճիգերու ծիրէն ներս՝ Քանատական Խաղաղական Երկաթուղիի (Canadian Pacific Railway) շինութեան ատեն[8]: Սաղմոսի համարին մէջի «իշխանութիւն» (dominion) բառի գործածութիւնը կը ցոլացնէր նոր երկրին համար ընդհանրացած «Քանատա Տոմինիոն» (Dominion of Canada) անունը։
Նշանաբանը առաջին անգամ պաշտօնապէս գործածուեցաւ 1906-ին՝ Սասքաչեուանի նոր օրէնսդիր ժողովի մականին գլխուն վրայ[9]: Այս արտայայտութիւնը ազգային նշանաբանի համար առաջարկուեցաւ Ճոզէֆ Փոփի (Joseph Pope) կողմէ, որ այն ատեն պետական քարտուղարի տեղակալ էր, երբ 1921-ին Քանատայի զինանշանը վերաձեւաւորուեցաւ[10]: Փոփ անդամ էր դաշնակցային կառավարութեան կողմէ նշանակուած չորս հոգինոց յանձնաժողովին, որուն նպատակն էր վերամշակել զինանշանը (միւս անդամներն էին Թոմաս Մալվին, Ա. Կ. Տաութին եւ Զօրավար-Մայոր Ու. Կ. Կուադքինը)[11]։ Սկզբնական ձեւաւորման մէջ որեւէ նշանաբան չկար։ Զօրավար-Մայոր Ու. Կ. Կուադքին առաջարկեց in memoriam in spem («ի յիշատակ, ի յոյս») տարբերակը, բայց Փոփի առաջարկը աւելի մեծ զօրակցութիւն շահեցաւ[9]։ Նախագիծը վաւերացուեցաւ Խորհուրդի կարգադրութեամբ 21 Ապրիլ 1921-ին եւ ապա՝ Ճորճ Ե․ թագաւորի արքայական հրովարտակով, 21 Նոյեմբեր 1921-ին[12]:
Իբրեւ Քանատայի զինանշանի մէկ մասը, նշանաբանը կը գործածուի որպէս հեղինակութեան նշան՝ կառավարական տարբեր մարմիններու եւ ներկայացուցիչներու կողմէ[13]։ Անիկա զետեղուած է նաեւ քանատական բոլոր թղթադրամներուն վրայ[14], ինչպէս նաեւ քանատական անցագիրներուն կողքին վրայ[15]։ Առանձինն վերցուած՝ անիկա կ'երեւի դաշնակցային կառավարութեան բոլոր հրովարտակներուն մէջ[16]։
Բարեփոխման առաջարկ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]2007-ի Մարտին, Քանատայի երեք տարածքներուն վարչապետները պահանջեցին բարեփոխել նշանաբանը՝ ցոլացնելու համար Քանատայի տարածքին ընդարձակ աշխարհագրական բնոյթը[17], քանի որ Քանատան ունի ափեր Հիւսիսային սառուցեալ, Ատլանտեան եւ Խաղաղական ովկիանոսներուն վրայ։ Նոր նշանաբանին համար երկու առաջարկներն են՝ A mari ad mare ad mare («ծովէ մինչեւ ծով, մինչեւ ծով») եւ A mari usque ad maria («ծովէն մինչեւ միւս ծովերը»)[18][19]։ Նշանաբանին ընդլայնուած ոչ-պաշտօնական տարբերակը («ծովէ մինչեւ ծով, մինչեւ ծով») կը գործածուի Քանատայի մասին ճառերու եւ գրուածներու մէջ՝ ներկայացնելով ներառականութիւնը հիւսիսային բնակիչներուն հանդէպ եւ Արքտիքայի աճող կարեւորութիւնը Քանատայի քաղաքական ու տնտեսական ապագային մէջ[16]։ Canwest Global-ի կողմէ կատարուած հարցում մը ցոյց տուաւ, որ նշանաբանին բարեփոխման կողմնակիցները երեք անգամ աւելի շատ էին քան հակառակորդները, իսկ հարցուածներուն մէկ երրորդը չէզոք էր[16]։
Պատմական հողահաւաքը (իրետենթիզմ) եւ «ծովէ ծով» հայեցակարգը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ծովէ ծով Հայաստանը քաղաքական նշանաբան մըն է եւ հայ ազգայնական խօսոյթի հիմնական տարրը: Ասիկա հիմնուած է Տիգրան Բ․ Մեծի (Ք.Ա. 95–55) օրով հայկական պետութեան ընդարձակման պատմական նախադէպին վրայ: Այս հայեցակարգը կը ցոլացնէ հայկական իշխանութեան տարածումը Սեւ, Կասպից եւ Միջերկրական ծովերուն միջեւ:
Նոյնպէս , Լեհաստան՝ ծովէ ծովը (լեհ.՝ Polska od morza do morza) լեհական ազգայնական նշանաբան մըն է: Ասիկա կը խորհրդանշէ լեհական պետութեան տարածումը Պալթիկ ծովէն մինչեւ Սեւ ծով:
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ Pogossian Zara (2010-12-20)։ The Letter of Love and Concord: A Revised Diplomatic Edition with Historical and Textual Comments and English Translation (անգլերեն)։ BRILL։ ISBN 978-90-04-19189-1
- ↑ Խանճեան Սահակ Ա (1898)։ Տօնակարգ Հայաստանեայց Ս. Եկեղեցւոյ (հայերեն)։ տպ. Նշան Կ. Պէրպէրեան
- ↑ Ստեփաննոս!Օրբէլեան (1910)։ Պատմութիւն նահանգին Սիսական (հայերեն)։ Elekʻtrosharzh Tp. Ōr. N. Aghaneantsʻi
- ↑ Erg K'narakan. Saghmos Dawt'i margarēi , etc. [A liturgical Psalter. With woodcuts.] (հայերեն)։ 1664
- ↑ Ա[ստուա]ծաշունչ (հայերեն)։ 1735
- ↑ Աճառեան Հրաչեայ (1952)։ Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի: համեմատությամբ 562 լեզուների (հայերեն)։ Հայկական ՍՍՌ ԳԱ հրատկչ.
- ↑ «George Monro Grant (1835-1902): Ocean to Ocean»։ www.rct.uk։ արտագրուած է՝ 2024-06-07
- ↑ Ignatieff Michael (2009)։ True Patriot Love։ Penguin Canada։ ISBN 978-0-670-06972-9
- 1 2 Մէջբերման սխալ՝ Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "canenc1". - ↑ «Ceremonial and Canadian Symbols Promotion - The arms of Canada (page 2)»։ Canadian Heritage։ 2008-06-23։ արտագրուած է՝ 2008-11-21
- ↑ «Canadian Heritage: The arms of Canada»։ Canadian Heritage։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2013-07-27-ին։ արտագրուած է՝ 2009-06-26
- ↑ «Canadian Heritage: First "Canadian flags"»։ Canadian Heritage։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2013-07-27-ին։ արտագրուած է՝ 2009-06-26
- ↑ «Library of Parliament - Canadian Symbols at Parliament»։ Parliament of Canada։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2007-11-05-ին։ արտագրուած է՝ 2008-10-01
- ↑ «Check to Protect»։ Bank of Canada։ արտագրուած է՝ 2008-10-01[յղումը չկայ]
- ↑ «Passport Canada: Features of the Passport»։ Passport Canada։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2009-03-08-ին։ արտագրուած է՝ 2008-10-01
- 1 2 3 Boswell, Randy (2009-06-27)։ «Ignatieff supports changing Canada's two-ocean motto»։ National Post։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2009-05-12-ին
- ↑ Andrew Chung (2007-10-28)։ «Ideas»։ TheStar.com։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2008-10-13-ին։ արտագրուած է՝ 2008-11-21
- ↑ Deveau Scott (2006-09-03)։ «From sea to sea to sea»։ The Globe and Mail։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2006-03-16-ին։ արտագրուած է՝ 2008-11-21
- ↑ «'To sea' or not 'to sea': that is the question»։ CBC News։ 2006-03-10։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2010-12-03-ին։ արտագրուած է՝ 2008-11-21